Cehaletten Kurtulmak İçin Yapılabilecekler

Ortada gün benzer biçimde bir gerçek var. Informasyon çağı geldiğinden bu yana oldukça daha çok bilgisiz bir cemiyet olduk. Üstelik bir tek ikimiz de değil. Nerede ise tüm dünya toplumları bile. Amerikalılar mesela. Hala Türkiye ya da Türkler denilince akıllarına çöl, deve ile seyahat eden insanoğlu ve kara çarşaf geldiğine nazaran kendi alanlarında epey bilgisiz olmalılar.

Oysa bin seneler süresince ilim öğrenmenin, alim olma yolunda ilerlemenin ne kadar biricik, ne kadar kıymetli olduğu öğretilmeye, gösterilmeye çalışıldı bizlere. Fakat sonuçlar pek iç açıcı olmadı. Cehaletin yıkıcılığını, etkili neticelerini ve maalesef hayrete düşüren etkilerini görüyoruz. Yahu bu kadar da cahillik olur mu dediğimiz noktadan an be an sonrasında daha kalınca çizgilerle çiziliyor cehaletin rengi.

Cehaletin bir rengi var mıdır? Vardır. Koyu siyahtır ilkin bilgisizlik. Her şeyi karartır, ise, kire, pasa bular. Ondan sonra koyu beyaz olur bilgisizlik. Hiçbir şey görmediği benzer biçimde hiçbir şeyi de göstermez olur. Dünya, karanlık ve kapalı bir kutudur artık. Dışarıdaki pencereden göz ucuyla bakıp öğreneceğin, kavrayacağın, doyumuna varacağın her şeyden uzaklaştırır seni kuvvetli ve demirli elleriyle.

Toplumsal medyada bir ara sıkça dönen şu söz her şeyi özetliyor aslen. Bilgisiz olmak, ne güzel her şeyi biliyorsun. Zira sadece cahillerde her şeyi ben bilirim edası ve nevrozu var. Şimdi ilk olarak niçin bilgisiz olduğumuzu kısa özetlerle aktarmaya çalışacağız. Ondan sonra ise cahillikten kurtulma rehberini size sunacağız. Esasen o rehberi sizin için hazırladık. Çoğumuz için. Zira bu çarpık informasyon çağlarında çoğumuz birazcık cahiliz.

Yakın bir akrabam geçtiğimiz yıllarda ziyaretimize gelmişti. Odamdaki sayısız kitabı görünce ilkin şaşırmış, sonrasında morali bozulmuş benzer biçimde suratını asmıştı. Sonrasında çıkardı baklayı ağzından: ”Ne kadar oldukça kitabın var. Amma yer kapladı. Niçin okudun ki bu kadar kitabı? Kağıt israfı.” Bunu söyleyen şahıs yakın akrabamdı ve sorguladığı şey buydu. Tamam bir tebrikler beklemiyordum kendisinden. Fakat onun cahilliği öyleki bir noktaya gelmişti ki kitaplardan rahatsız oluyordu. Ve okuyan insanlardan. Ona nazaran en güzel mobilya kitaplık değildi. Kitaplar da hem kağıt hem yer israfıydı. Bu görsel burada kalsın dostlar. Kitaplar hala bizimle bundan dolayı.

Niçin Bilgisiz Bir Cemiyet Oluyoruz? 

1-Fazla bilmişlik: ”Kusursuzum diyenin en azından bu kusuru vardır.” sözünden de yola çıkarsak sonuca çabucak varırız. Fazla bilmişlik yapıyoruz. Ve netice olarak hakikaten biliyor olmanın önüne çeşitli imajlar yıkıyoruz. Oysa fazla bilmek diye bir şey yoktur. Bir şey sonsuzsa onun fazlasına erişmek ne zihnen ne de matematiksel olarak mümkündür zira. Bilgilerin, ilimlerin sonsuz deryasında ağzımızda birkaç yudum su var diye kendimizi alim duyuru etmemiş, ne kadar çocukça ve komik!

2- Bilmeyi değil yaşamayı sevmek:  ”Abi ya, kim okuyacak ya şimdi o denli kitabı” diye başlamış olan cümlelerle beraber. Artık öğrenciler bile okumuyor. Meslek erbapları bile okumuyor. Peki size bir sual: Siz asla kitap okuyan bir kitapçı gördünüz mü? Ben görmedim. Bilmek değil yaşamak mühim olan. Haiz olmak değil içinden geçip gitmek mühim olan. Ehemmiyet sıralamasına nazaran de birazcık bilgisiz olmanın hiçbir önemi yok. Zira bu çağ mutlu olmaya inanıyor. Mutluluğa tapıyor. Eh bilgisizlik de mutluluk demek bir yerde.

3- Aşırı öz itimat patlaması: Ben bilirim, ben yaparım, her şeyin en iyisinden, en doğrusundan ben anlarım. Bilhassa toplumsal medya kullanımının artmasıyla beraber hepimiz imparatorluğunu duyuru etmiş durumda. Bu da insanları öğrenmeye, kültürel birikim hayata geçirmeye giden yoldan sapıp kısa yoldan varlıklı olmaya, meşhur benzer biçimde davranmaya çağrı eden çekici yola sokuyor.

Bilgisizlik pompalaması yapılır. Hem de itinayla. Bugün tv kanalları, diziler, eğlence programları, gündelik yaşamın içindeki öteki yönlendiriciler adeta cehaleti kutsamış durumda. Kitap okumayın, bizi izleyin! Ah bir de şey durumu var. Siz araştırmayın, merak etmeyin, sorgulamayın. Biz sizin yerinize hepsini hazırlayıp size sunmakla mükellefiz esasen. İşte tv çağının informasyon çağıyla hemhal olup bizlere katmış olduğu yeni bilgisizlik ünitesi. Fakat bundan kurtuluş elimizde. Sırada cehaletten kurtulma yolları var.

Cehaletten Kurtulmak İçin Yapılabilecekler

1- Fazlaca okumak: Bilgisizlik rüzgarına kapılanların devamlı iki bahanesi vardır okumamak için. Birinci bahane: Kitaplar oldukça pahalı, alacak para bulamıyorum demeleridir. Benim benzer biçimde sahaflardan 5 liraya ne güzel kitaplar alan insanoğlu için bu bir tek bir güldürü piyesidir. İkinci bahane ise daha vahimdir. Okumaya vaktim olmuyor. Fakat bunu söylerken akıllı telefonu elinde, kulaklığı kulağında. Oyun oynamaktan, chat yapmaktan, gülünç video izlemekten vakti kalmayanlar için okumak, bir yol değil bir duvardır. O duvara çarpmamak için cahilliğinin bayrağını özgürce dalgalandırırlar.

2- Fazlaca dolaşmak: Fazlaca okuyan mı bilir oldukça gezen mi saçmalığına buradan da cevap vermiş olalım. İkisi de oldukça bilir efendim. Yeter ki ikisinden biri tercih edilmiş olsun. Fazlaca dolaşmak de değişik kültürleri tanımak, o kültürlerden insanlarla yazışma oluşturmak anlamına geldiği için, değişik değişik yerlerde bulunmak kültürel olarak doldurur akıl haznesini. O nedenle ya gözlerinize ya ayaklarınıza kuvvet diyelim.

3- İlgilenilen mevzularda araştırma yapmak: Çağımız insanı için araştırma yapmak Google’a yazmak ya da birkaç sözlükten birkaç entry okumaktan ibarettir. Oysa araştırma yapmak gerektiğinde kütüphanelerde uykusuz kalmak, cilt cilt ansiklopedi genişliğinde kitap okumakla sadece anlamını bulur. Ona mesai harcadığınız şey üstünde hak talep edebilirsiniz. Bilginin çoğunlukla kolay erişilebilir ve ucuz olması ise bu çareye bir umarsızlık ekler. İlgilenilen mevzularda araştırma yapmayan bir toplumuz artık maalesef.

4- Gözlem yapmak: Gözlem yapmak fakat bakarak değil görerek. İnsanların mimiklerini okumak, kültürel faktörlerinin tespitini yapmak. Vakaları incelemek, olguların köküne inmek. Tüm bu tarz şeyleri sıralı bir halde okumak bile canını sıkar insanoğlunun. Çağıl insan yeryüzüne eğlenmeye geldiğini zanneder bundan dolayı. İsmet Hususi ”Ey yaşam rengini sazendelik sanan yırtlaz kalabalık!” diyerek bu tip insanları işaret etmektedir. Gözlem yapamayız bundan dolayı gözlerimizin hedefi başka şeylerle dolu. Uzun süre de öyleki kalacağa benziyor.

Görmedim, duymadım, bilmiyorum. İşte korkunun bilgisizlik krallığı. Böylece kafan rahat yaşar gidersin. Fazla düşünme delirirsin, fazla okuma contayı yakarsın ikazları hep bu üç maymundan ileri gelir. Bunlardan olmak istemiyorsanız sağırlıktan, körlükten ve maymunluktan itinayla kaçınmalısınız.

5- Üstüne düşünmek, çözümleme yapmak: Fazlaca azca düşünüyoruz artık. Zira düşünmek, can bunaltan ve baş ağrıtıcı bir şey. Bir şeyin üstüne düşünmek yerine onu hasır altı etmek, kiri temizlemek yerine halının altına süpürmek insanlara oldukça daha kolay ve ergonomik geliyor bundan dolayı.

6- Merak etmek ve çekinmeden sormak: Merak etmek en güzelidir. Zira, merak bilmenin başlangıç noktası ve hareket deposudur. Çekinmeden sormak da ayrı bir güzeldir. Zira insanoğlunun her şeyi bilmesine olanak yoktur. Bu yüzden fütursuzca merak etmeli ve asla çekinmeden sormalıyız nedir, ne değildir diye.

7- Saygı duymayı bilmek: Bunun haricinde bilgisizlik bir tek bir öğretim değil bir eğitim sorunudur hem de. O nedenle her türlü bilgiye, o bilginin kaynaklarına saygı duymalı ve saygıdeğer bir yaşam için cehaletten kurtulmanın yollarını tek tek arşınlamalıyız.

Check Also

Kredi Kartı Alırken Kredi Notu Önemli Mi?

Ilk olarak mevzuya kredi kartı ve kredi notunun kurumsal terimlerden ayrıştırılmış en rahat halini açıklamakla …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir