Graffiti yapmanın suç sayılmayacağı haller

İnsanların kamusal alanlardaki yada hususi kişilere ilişik mülklerin duvarlarında; boyama, yazma, çizme, yaratıcı şekilde karalama benzer biçimde eylemleri yapması genel olarak suçtur.

Grafiti sanatçısılarının; TCK 151, 152’deki “mala zarar verme” hükümlerinden 4 yıla kadar yargılanma riskleri vardır. Eğer grafiti bir tek yazı ile sınırı olan ise bu takdirde de “Kabahatler Kanunu” uyarınca para cezasına çarptırılma riskleri vardır.

Her ne kadar ortada tam manasıyla bir mala zarar verme olmasa da kanunun ilgili cümlelerinde “kirletme” kelimesi geçmiş olduğu için bu kabahat oluşmuş sayılıyor. Kısaca kamusal alana izinsiz grafiti yapmak kabahat mu derseniz evet kabahat.

“Bazı sanatla alakalı faaliyetlerin” kanunlarca belirli müsadelere ve serbestilere bağlandığı doğru olsa da kamusal yada hususi alanda izinsiz graffiti mevzusunda kanunlar mevzuya hususi herhangi bir müsade tanımıyor. Oldukça net ve açık bir halde sertçe yasaklıyor.

İnsanların mülkleri oldukca fakat oldukca kıymetli olsa da “sanat” da bir tür fikri iyelik olduğundan kıymet ihtiva etmektedir. İnsanlar, hayatlarının; tek düze, aşırı dizgesel, makinadan çıkma olduğuna dair negatif hissiyatlardan kaçamıyorlarsa fikri mülkiyete yeterince kıymet vermediklerinden olabilir. Bu duygular; insanların şehirlerde huzursuz, mutsuz, sıkılgan ve huysuz bir hale bürünmesine sebebiyet verecektir.

İşte tüm bu negatif duygulardan kurtulabilmemiz için imdadımıza sanatçılar yetişiyor. Sadece onları da kanunlarımızın dizgesel ve esneklikten yoksun acımasız katılığında boğduğumuz vakit haliyle şehirlerimizde barınmaları pek mümkün olmuyor. Birçok graffiti sanatçısı “Asliye Ceza Mahkemelerinde” ‘mala zarar vermek’ suçundan yargılanmıştır ve halen de yargılanmaktadır… Hiddet ve intikam duygusu ile birinin evinin duvarını yıkan yada evini, işyerini ateşe veren adam ile aynı kefeye koyabiliyoruz bu adamları…

Her kanunu olduğu benzer biçimde bu kanunları da adalete ve insanlığa uygun şekilde aşmanın “yasal ve hukuka uygun” yolları mevcuttur…

1) Bu yollardan birisi; belediyelerin yada hususi kişilerin açık rızasıdır.

Kamu tüzel kişileri yada hususi kişiler; grafiti yapılmasına izin verdiklerini, yetikeri dahilinde olan mülklerinin duvarlarına “graffiti onay yazısı ile” belirtirlerse yada sanatçı dostlarımıza bu husus hakkında yazılı, sözlü onay verirler ise onlar da kabahat işlemeden şehirlerde barınabilme imkanı kazanmış olacaklardır. Bu sayede onlar da kendileri ile topluma bir nebze de olsa renk ve refah katmış olacaklardır diye umuyorum.

Bu tür graffiti sanatçılarının birçoğunun sokakta yaşayan evsiz, mülksüz, işi olmayan ve parasız insanoğlu bulunduğunu hesaba kattığımızda onlara ve onların etrafındakilere uğraşacakları bir meşgale veremez isek onların halk tabiriyle “torbacı yada sokak serserisi olmalarını” iyi mi engelleyebiliriz acaba? Kısaca pek inanamayabilirsiniz fakat sanat ve bilhassa de ‘ifade özgürlüğü‘ suçla savaşım mevzusu ile de sıkı sıkıya ilintilidir. O meşhur tabir ile ‘bağlantı ve iltisak halindedir’.

Bu alt başlığı bitirmeden belirtmem gerekir ki ilgili onay yazısının çakmasının yapılmaması için yazıların sonuna mülk yetkilisinin isminin ve imzasının ya da parafının yer alması önemlidir 🙂

****************

2) Bu yasağı hukuka ve insanlığa uygun olarak aşmanın bir öteki yolu ise “devasa kartonlardır“…

Grafiti sanatçılarının direkt kamusal alandaki mülklerin üstüne değil de devasa kartonların yere serilmesi (yapıştırılması yada kalıcı asılması suretiyle olursa bu sefer de Kabahatler Kanununu ihlal edilmiş olunuyor) ile bu kartonların üstünde bu sanatın icra edilmesi belirli şartlar dahilinde mümkün olmalıdır diye düşünüyorum.

Yere fotoğraf çizmek yada graffiti yapmak için karton sermek diye bir kabahat yoktur. Elbet bu kartonun şehrin en işlek yerinde haddinden oldukca uzun süre serilmesi de “haksız yere işgal” durumunu doğuracağından TCK 154’deki “hakkı olmayan yere saldırı” suçunu gündeme getirecektir….

Belirtmek gerekir ki; TCK 154’deki kabahat; “bir hakka ve hukuka uygunluk sebebine dayanmaksızın” işgalin mevcut olması durumunda oluşmuş sayılacağından ve “ifade özgürlüğü ile sanat icra etmeninBİR HAK olması dolayısıyla “kamusal alana karton sermek suretiyle bu sanatın icrası esnasında” bu suçun kesinkes oluşmuş sayılacağından anlatmak pek mümkün olmaz. Ceza Hukukunda hukuka uygunluk sebepleri “sınırı olan sayı ilkesine” doğal olarak tutulmamıştır. Netice olarak söylediğim benzer biçimde öteki insanların yolunu kapatmamak, geçisini engellememek, hakkın kullanılmasından sonrasında da halen kartonu orada tutmamak kaydıyla bu yöntem ile kanunun acımasızlığından ve esneklikten yoksunluğundan kaçabilirsiniz.

Ben burada size salt kişisel menfaatler elde etmeniz için, te başına kişisel çıkarlarınız için veyahut başkalarına haksız zararlar vermeniz için “kanunu aşmanın yöntemlerini” anlatmıyorum. Tam tersine aynı anda hem toplumun ve kamunun hem de ferdin salahiyeti için kanunun esneklikten yoksunluğunun aşılmasını sağlıyorum.

Son olarak bitirmeden evvel şu meşhur kısa söz ile yazıyı sonlandırmak isterim:

Sanat kirlilik değildir ve hepimiz içindir…

Risk uyarısı: Yapacağınız yada yaptığınız hareketler tamamen sizin iradeniz dahilindedir. Bu yazı bir tek düşünsel anlamda hukuki bir araştırma yazısıdır. Hareketlerinizin tüm hukuki ve cezai sorumluluğu size aittir. Haydi sağlıcakla kalım. Bir işe girişmeden evvel de muhakkak avukatınıza danışın. Somut vakanıza uygun en iyi tavsiyeyi avukatınız verecektir.

Check Also

Yüksek Rekabet Ortamında Kurabileceğiniz ve Yapabileceğiniz İşler

Rekabet denilince akan seller durur. Kafalarda bir kargaşalık, şimdi ne olacak telaşı ve acaba batacak …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir